Alimenty – kiedy możliwe jest podwyższenie alimentów?

A

Uzyskanie świadczenia alimentacyjnego nie oznacza, że jest ono przyznane dożywotnio.

Podobnie będzie w przypadku wysokości alimentów – w pewnych sytuacjach kwota takich świadczeń może zostać zarówno obniżona, jak i podwyższona. 

Ustalenie wysokości alimentów

Świadczenie alimentacyjne może polegać na dostarczaniu środków utrzymania, a niekiedy także i wychowania, osobie uprawnionej. Ze względów praktycznych alimenty przyjmują jednak postać pieniężną.

Jak ustala się wysokość alimentów? Należy wziąć pod uwagę usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości majątkowe zobowiązanego do takich świadczeń. W miarę upływu czasu, okoliczności, które zadecydowały o pierwotnej wysokości alimentów mogą ulec znaczącej zmianie. Ma to miejsce szczególnie w przypadku dzieci uprawnionych do tego rodzaju świadczeń.

Upływ czasu może mieć więc istotne znaczenie jeśli chodzi o możliwość żądania podwyższenia alimentów – nie jest to jednak czynnik decydujący.

Co wpływa na zmianę wysokości alimentów?

Podstawową przesłanką decydującą o możliwości żądania podwyższenia świadczeń alimentacyjnych jest zmiana stosunków pomiędzy uprawnionym a zobowiązanym do alimentacji. W przypadku żądania zwiększenia alimentów, uprawniony będzie musiał wykazać, że zwiększyły się jego potrzeby. 

Już w tym miejscu warto zaznaczyć, że obowiązek alimentacyjny nie wygasa z mocy prawa, a właściwą drogą do realizacji roszczenia o zmianę obowiązku alimentacyjnego jest droga postępowania sądowego. 

Art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków należy rozumieć wszelkie zmiany w statusie ekonomicznym stron powodujące zmianę (zwiększenie, ale i zmniejszenie) zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub też zmianę (zwiększenie, ale i zmniejszenie) zakresu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. 

Innymi słowy, zmiana stosunków to istotne zmniejszenie lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji albo istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Skutkiem takich zmian jest potrzeba skorygowania zakresu obowiązku alimentacyjnego.

Zmiana stosunków może więc doprowadzić zarówno do zmiany wysokości (podwyższenia lub obniżenia) obowiązku alimentacyjnego, jak i do jego wygaśnięcia.

Czym jest zwiększenie się potrzeb uprawnionego do alimentacji?

Tak naprawdę o zwiększeniu się potrzeb w zakresie świadczeń alimentacyjnych możemy mówić wtedy, gdy z upływem czasu nie wystarczają one już uprawnionemu do zaspokajania podstawowych potrzeb. 

Najczęstszą przyczyną takiego stanu rzeczy jest dorastanie dzieci uprawnionych do alimentacji, a co za tym idzie zwiększenie się ich potrzeb życiowych (nowe ubrania, nowa szkoła i zajęcia itd.). Kolejną przyczyną są również pojawiające się choroby, a co za tym idzie konieczność wykupowania leków, czy też korzystania z zabiegów medycznych i usług lekarskich.

Zwiększenie się potrzeb uprawnionego do alimentacji nie jest jedyną możliwością żądania podwyższenia otrzymywanych przez niego świadczeń – w praktyce jest jednak najczęstszą przyczyną powoływaną przed sądem.

Zwiększenie możliwości majątkowych zobowiązanego do alimentacji

Drugą przesłanką umożliwiającą podwyższenie alimentów jest zwiększenie się możliwości majątkowych zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych. Co ciekawe, w niektórych przypadkach może to być jedyny argument, który przekona sąd o podwyższeniu alimentów.

Zwiększenie możliwości majątkowych to nie tylko uzyskiwanie większych dochodów (np. na skutek zmiany pracy na lepiej płatną, ale także odziedziczenie dużego majątku, a nawet spłata dotychczasowych zobowiązań (np. wieloletniej hipoteki czy sporej pożyczki).

Współistnienie zwiększonych potrzeb uprawnionego i zwiększonych możliwości majątkowych zobowiązanego do alimentów nie jest konieczne, gdy chcemy żądać podwyższenia tych świadczeń. W praktyce jednak, takie połączenie daje większe szanse na odniesienie sukcesu przed sądem. 

Jak podwyższyć alimenty?

Jedyną możliwością podwyższenia alimentów jest skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Niezbędne jest zatem złożenie stosownego pozwu.

Do którego sądu skierować pozew? Do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego lub osoby uprawnionej do otrzymywania świadczeń alimentacyjnych (decyzję w tym zakresie podejmuje powód). 

Bardzo ważną informacją jest także to, że pozew o podwyższenie alimentów jest całkowicie wolny od opłat sądowych. 

Oprócz podstawowych elementów, jakie powinien zawierać każdy pozew sądowy, w piśmie należy właściwie uzasadnić żądanie podwyższenia alimentów oraz przedstawić na to stosowne dowody.

Co może być dowodem w sprawie o podwyższenie alimentów?

Odpowiadając na powyższe pytanie, w zasadzie wszystko, co przekona sąd, że podniesienie alimentów jest uzasadnione. Powód przedstawia najczęściej rachunki za leki, usługi medyczne, dokumenty potwierdzające wzrost kosztów utrzymania uprawnionego do alimentacji. 

Możliwe jest także wykazanie wzrostu dochodów pozwanego (zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych) lub powiększenie jego majątku. Jeśli powód nie dysponuje stosownymi dowodami w tym zakresie, może zawsze zawnioskować o to, by sąd zobowiązał pozwanego do ujawnienia jego aktualnego majątku oraz możliwości zarobkowych (np. poprzez okazanie wyciągu z rachunków bankowych lub złożenie wykazu posiadanego majątku).

O ile można podwyższyć alimenty?

Tak naprawdę nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to do jakiej wysokości można żądać podwyższenia kwoty raz już zasądzonych alimentów. Zawsze decydujące będą okoliczności danej sprawy i charakter zmiany stosunków pomiędzy uprawnionym a zobowiązanym do tych świadczeń.

Jeśli masz problem z wyważeniem wysokości alimentów, warto skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika, który po przeanalizowaniu całej sprawy podpowie o jak duże podwyższenie możesz się starać.  

Podstawa prawna: